Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của hộp số lùi xe ba bánh

Xe ba bánh đang là loại xe phổ biến chuyên chở hàng hóa ở những khu vực dân cư đông đúc. Chúng ta thường thấy xe có thể đi lùi được như xe ô tô, nó hoạt động được như thế là nhờ trên xe có gắn hộp số lùi cho xe. Vậy hộp số lùi xe ba bánh là gì? Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của hộp số lùi ra sao? Chúng ta cùng tìm hiểu kĩ hơn về số lùi trong xe máy để có chọn lựa và cách sửa chữa nếu gặp sự cố.

Tìm hiểu về số lùi xe máy

 Các tên thường gọi

Số lùi xe máy có tên thường gọi là số re. Nó là bộ phận lắp ngoài được cải tiến khác với động cơ được đặt trên xe máy phổ thông.

Khi lắp trên xe ba bánh chở hàng nhà sản xuất cải tiến động cơ thành 4 tiến 1 lùi. Lùi nghĩa là động cơ vẫn hoạt động theo chu kỳ tiến nhưng dẫn động ngược để đi lùi.

Số lùi có ưu điểm, đó là giúp xe có thể đi giật lùi mà không cần xuống xe hoặc quay đầu xe. Ở những nơi có địa hình hẹp xe gắn số lùi làm cho việc di chuyển dễ dàng hơn.

Xe ba bánh có lắp số lùi, là cải tiến quan trọng, giúp xe có nhiều ưu điểm hơn dòng xe ba bánh cũ.

 

hộp số lùi gắn trên xe ba bánh
Xe ba bánh thường gắn hộp số lùi

 

Ứng dụng của hộp số lùi trong thực tế

Ứng dụng của hộp số lùi được gắn trên xe ba bánh, xe cho người khuyết tật…

xe ba bánh có hộp số lùi cho người khuyết tật
Xe ba bánh có hộp số lùi cho người khuyết tật

 

Xe ba bánh có thể chở hàng hóa vào các ngóc ngách khó đi. Nên việc gắn số lùi trên xe giúp xe di chuyển dễ dàng hơn trong địa hình hẹp.

Xe có gắn số lùi giúp dễ dàng cho người khuyết tật. Nhờ có hộp số lùi người khuyết tật có thể di chuyển xe dễ dàng mà không cần phải xuống dắt xe.

Xe cho người khuyết tật thường độ lại phanh chân thành phanh tay bên trái cho người khuyết tật chân phải.

Cấu tạo hộp số lùi xe ba bánh

Cấu tạo hộp số lùi gồm có:

  • Vỏ làm bằng hợp kim: Chất liệu tốt, chống oxy hóa cao để không bị cong vênh bởi nhiệt độ
  • Cần gảy số có tác dụng giúp ta điều chỉnh tốc độ theo ý muốn khi gặp các địa hình khác nhau
  • Trục thứ cấp và sơ cấp chứa các loại bánh răng kích thước khác nhau. Được nối với hệ thống chuyển động cho bánh sau

 

 

Cấu tạo hộp số lùi xe ba bánh
Hộp số lùi xe ba bánh

 

Nguyên lý hoạt động của hộp số lùi

Trước tiên ta tìm hiểu nguyên lý làm việc của bánh răng trong hộp số

Nguyên lý làm việc của bánh răng

Cơ cấu truyền lực thường có 2 bánh răng, một chủ động và một bị động.  Tốc độ quay tùy thuộc vào đường kính mỗi bánh răng

Khi cần thay đổi cấp độ sinh công trong máy. Người dùng làm thao tác thủ công là gẩy số để tác động lên cách bánh răng

Với bánh răng số lùi:

Hộp số có thêm bánh răng trung gian, khi bánh răng trung gian ăn khớp với bánh răng số lùi thì bánh răng số lùi có chức năng quay ngược chiều với các bánh răng còn lại.

Khi đó trục sơ cấp cũng sẽ quay ngược lại, vì vậy xe của bạn có thể lùi được

nguyên lý hoạt độngcủa bánh răng
Nguyên lý hoạt động của bánh răng

Nguyên lý hoạt động của hộp số lùi xe ba bánh

Hộp số sử dụng các bánh răng từ thấp đến cao để biến đổi mô-men xoắn của động cơ phù hợp với nhiều điều kiện vận hành (khởi hành, tăng tốc, leo dốc…).

Các số có thể được cài theo cách thông thường bằng tay hoặc tự động.

Hộp số xe máy bằng tay (chủ động)

Trong 2 trục động cơ và bánh sẽ luôn có 4 bánh răng kích cỡ và số lượng răng khác nhau. Trong đó ở mỗi trục đều có 1 bánh răng di chuyển ngang theo trục được. Ở thân bánh răng đó đều có hèm khóa ăn khớp với các bánh răng còn lại. Nhờ đó khi nó khóa sẽ giúp cho bánh răng bị khóa truyền lực vào trục để giúp chuyển gia tốc từ trục máy sang trục bánh.

Khi cần thay đổi cấp độ sinh công trong máy, người dùng cần tự phải làm thao tác thủ công là gẩy số.

cấu tạo hộp số chủ động xe máy
Cấu tạo hộp số chủ động xe máy

Hộp số xe máy tự động

Không giống như những hộp số tự động truyền thống, hộp số vô cấp không có các cặp bánh răng để tạo tỷ số truyền. Điều này có nghĩa là nó không có sự ăn khớp giữa các bánh răng. Thông thường nhất hoạt động trên một hệ thống puli (ròng rọc) và dây đai truyền cho phép một sự thay đổi vô cấp và liên tục giữa giới hạn thấp nhất và cao nhất mà không có sự tách biệt riêng rẽ các vị trí số

 

Cấu tạo hộp số tự động
Cấu tạo hộp số tự động xe máy

Chú ý: Nhờ các cặp bánh răng có tỷ số truyền khác nhau, nên khi tiến hành chuyển số thực hiện chuyển sự truyền lực sang các cặp bánh răng có tỷ số truyền khác nhau.

Nguyên lý hoạt động hộp số lùi xe ba bánh

Hộp số lùi xe ba bánh là bộ phận lắp ngoài được cải tiến. Giúp cho động cơ xe vẫn hoạt động theo chu kỳ tiến. Nhưng dẫn động ngược để đi lùi. Nguyên lý hoạt động thực chất nó vẫn giống như đã trình  bày ở trên nhưng cấu tạo bánh răng có thay đổi.

Nó được thêm một bánh răng trung gian, khi bánh răng trung gian được nối với bánh răng số lùi sẽ được nối khớp, làm cho trục quay thứ cấp quay ngược lại và xe sẽ chạy lùi

bộ số lùi cải tiến trong xe ba bánh
Bộ số lùi xe ba bánh

 

Trên đây là những thông tin giúp bạn hiểu hơn về cấu tạo cũng như nguyên lý hoạt động của hộp số lùi xe ba bánh. Để bạn có cách lựa chọn khi mua sản phẩm cũng như cách sửa chữa, khắc phục sự cố khi xe vận hành. Chúc các bạn bình an trên mọi nẻo đường